เตือนภัย โรคระบาดในนาข้าว มีวิธีแก้ไขอย่างไร

เตือนภัย โรคระบาดในนาข้าว มีวิธีแก้ไขอย่างไร

เตือนภัย โรคระบาดในนาข้าว มีวิธีแก้ไขอย่างไร เข้าสู่ช่วงทำนาข้าว และหน้าฝน แน่นอนว่าสิ่งที่ตามมานั้นก็คือโรคระบาดที่เข้ามาทำลายนาข้าวจนเสียหายนั้น เกิดจากเชื้อโรคหลายชนิด เช่น เชื้อรา เชื้อบักเตรีและเชื้อไวรัส นอกจากนี้ไส้เดือนฝอย ซึ่งมีขนาดเล็กมากจนมองด้วยตาเปล่าไม่เห็น ก็สามารถทำให้ต้นข้าวเกิดเป็นโรคได้ด้วย เพราะฉะนั้นสิ่งที่เกษตรกรพึงต้องระวังเป็นอย่างมาก ดังนั้นวันนี้เรามาทำความรู้จักกับโรคต่างๆที่มักจะเกิดขึ้นกับข้าว จะมีอะไรบ้างมาดูกันจ้า

1. โรคไหม้ (blast disease)

เตือนภัย โรคระบาดในนาข้าว มีวิธีแก้ไขอย่างไร

สาเหตุ : เกิดจากเชื้อราชื่อ ไพริคูลาเรีย ออไรซี (Pyricularia oryzae) ซึ่งเมล็ดสืบพันธุ์ (conidia) ของเชื้อรานี้ แพร่กระจายโดยการปลิวไปกับลม ฉะนั้น โรคไหม้จึงแพร่กระจายไปโดยลม เมื่อเมล็ดสืบพันธุ์ของเชื้อราตกลงบนส่วนต่างๆ ของต้นข้าวที่มีความชื้นสูง มันก็จะงอกเป็นเส้นใยเข้าทำลายต้นข้าว

ลักษณะอาการ : ใบของต้นกล้าเกิดเป็นแผลรูปกลมหรือคล้ายรูปตาของคน เป็นสีเทา และบางครั้งจะมีขอบของแผลเป็นสีน้ำตาลด้วย เมื่อใบข้าวถูกเชื้อโรคเข้าทำลายอย่างรุนแรง แต่ละใบก็จะมีแผลโรคเป็นจำนวนมาก

การป้องกันและกำจัด

  • ปลูกด้วยพันธุ์ข้าวที่มีความต้านทานโรคไหม้ เช่น พันธุ์หางยี ๗๑ กข.๖ กข. ๗ กข.๘ กข.๑๓
  • ทำการตกกล้าในแปลงขนาดกว้าง ๕๐ เซนติเมตร และความยาวของแปลงขนานไปกับทิศทางลม ทั้งนี้เพื่อลดความชื้นระหว่างต้นข้าว
  • ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในอัตราที่ไม่สูงเกินไป ทั้งนี้ ย่อมขึ้นอยู่กับระดับความต้านทานของพันธุ์ข้าว
  • ใช้สารเคมีพ่นลงบนต้นข้าว เช่น คาซูมิน (kasumin) เบนเลต (benlate) ฮิโนแซน (hinosan) ทำการพ่นทุกๆ ๗ วัน เป็นจำนวน ๒ ครั้งก็เพียงพอ

2. โรคใบจุดสีน้ำตาล (brown spot disease)

เตือนภัย โรคระบาดในนาข้าว มีวิธีแก้ไขอย่างไร

สาเหตุ : เกิดจากเชื้อราชื่อ เฮลมินโทสพอเรียม ออไรซี (Helminthosporium oryzae) เมล็ดสืบพันธุ์ของเชื้อรานี้ปลิวไปกับลม และเมื่อตกลงบนดอกข้าวหรือเมล็ดข้าวที่ยังไม่แก่ เมล็ดสืบพันธุ์ก็จะงอกเข้าทำลายเมล็ดข้าว

ลักษณะอาการ : เข้าทำลายต้นกล้าทำให้ใบของต้นกล้ามีจุดสีน้ำตาลคล้ายรูปไข่ ขนาดกว้างยาวของจุดประมาณ ๑x๒ มิลลิเมตร ทำให้เมล็ดข้าวเป็นรอยด่างสีเทา

การป้องกันและกำจัด

  • ปลูกด้วยพันธุ์ที่ต้านทาน เช่น พันธุ์ กข.๑ กข.๒ กข.๖. กข.๘ กำผาย ๑๕ นางพญา ๗๐
  • ใช้สารเคมีคลุกเมล็ดก่อนปลูก เช่น การคลุก เมล็ดพันธุ์ด้วยยาซีรีแซน (ceresan) หรือไดเทนเอ็ม ๔๕ หรือเบนเลต

3. โรคใบขีดโปร่งแสง (bacterial leaf streak disease)

เตือนภัย โรคระบาดในนาข้าว มีวิธีแก้ไขอย่างไร

สาเหตุ : โรคนี้เกิดจากเชื้อบัคเตรี ชื่อ แซนโทโมนัส ทรานส์ลูเซนส์ ออไรซิโคลา (Xanthomonas translucens f.sp.oryzicola) ระบาดทั่วไปในประเทศไทย และมีความรุนแรงน้อยกว่าโรคขอบใบแห้ง

ลักษณะอาการ : เชื้อโรคนี้จะเข้าทำลายต้นข้าวอย่างรุนแรงในระยะแตกกอ โดยการทำให้ใบเป็นรอยขีดช้ำเป็นทางยาวจำนวนมาก แล้วเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ทำให้ใบแห้งตาย รอยช้ำนี้จะขนานกับเส้นใบของข้าว และมีก้อนกลมสีเหลืองขนาดเล็กเกิดขึ้นใน รอยช้ำนี้ด้วย ก้อนกลมสีเหลืองนี้ทำให้ต้นข้าวที่ได้รับเชื้อเกิดเป็นโรคในเวลาต่อมา นี่คือ การแพร่กระจายของเชื้อโรคใบขีดโปร่งแสง

การป้องกันและกำจัด

  • ปลูกด้วยพันธุ์ข้าวที่ต้านทานโรค
  • ไม่ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในอัตราที่สูงมากเกินไป

4. โรคขอบใบแห้ง (bacterial leaf blight disease)

เตือนภัย โรคระบาดในนาข้าว มีวิธีแก้ไขอย่างไร

สาเหตุ : เกิดจากเชื้อบัคเตรี ชื่อ แซนโทโมนัส ออไรซี (Xanthomonas oryzae)

ลักษณะอาการ : เชื้อโรคนี้สามารถทำให้ต้นข้าวที่อยู่ในระยะ แตกกอและออกรวง เกิดเป็นโรคอย่างรุนแรง โดยทำให้ใบของข้าวในระยะแตกกอ และใบธงของข้าวในระยะออกรวงเกิดเป็นแผลช้ำสีเทาอ่อน ปกติแผลที่เป็นโรคจะเริ่มจากขอบและปลายใบ แล้วขยายลงไปที่ข้อต่อของใบแทบทุกใบของพันธุ์ข้าวที่ไม่มีความต้านทานจะเป็นโรคจนแห้งตายไปทั้งใบ

การป้องกันและกำจัด

  • ปลูกด้วยพันธุ์ข้าวที่ต้านทานโรค เช่น กข.๗ กข.๒๑ กข.๒๓
  • ไม่ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในอัตราสูงมากเกินไป ๓) ใช้สารเคมีพ่นลงบนต้น เช่น ฟีนาซีน-๕- ออกไซด์ (phenazine-5-oxide)

5. โรคใบสีส้ม (yellow orange leaf disease)

สาเหตุ : โรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัสชื่อ เยลโล โอเรนจ์ลีฟไวรัส (yellow orange leaf virus) ส่วนใหญ่แพร่กระจายโดยแมลงเพลี้ยจักจั่นสีเขียวชื่อ เนโฟเทตทิกซ์ อิมพิก- ทิเซพส์ (Nephotettix impicticeps) เป็นพาหะนำเชื้อไวรัส

ลักษณะอาการ : เริ่มแรกเห็นเป็นขีดช้ำยาวไปตามเส้นใบ ต่อมาค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือส้ม เมื่อแผลขยายรวมกันก็จะเป็นแผลใหญ่ แสงสามารถทะลุผ่านได้ และพบแบคทีเรียในรูปหยดน้ำสีเหลืองคล้ายยางสนกลมๆ ขนาดเล็กเท่าหัวเข็มหมุดปรากฏอยู่บนแผล ความยาวของแผลขึ้นอยู่กับความต้านทานของพันธุ์ข้าว และความรุนแรงของเชื้อ ในพันธุ์ที่อ่อนแอต่อโรค แผลจะขยายจนใบไหม้ไปถึงกาบใบ ลักษณะของแผลจะคล้ายคลึงกับเกิดบนใบ

การป้องกันและกำจัด

  • ปลูกพันธุ์ข้าวที่มีความต้านทานโรค เช่น พันธุ์ กข.๑ กข.๙
  • กำจัดแมลงที่เป็นพาหะของเชื้อโรคนี้ด้วยสาร เคมี เช่น เซวีน (sevin) ๘๕% มิพซิน (mipcin) ๕๐%

ขอบคุณข้อมูลจาก : มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน

ฟาร์มบูสเตอร์ เขียวโดนใจ เห็นผลไว ทางเลือกใหม่ของเกษตรกร

สารบำรุงพืชแบบเม็ดชนิดพิเศษ ผสมแร่ธาตุ